کبوتری غمگینام،
محصورِ میلههای قفس...
که هر شب،
رویای شیرین پرواز میبینم!
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
#انجمن_شعروادب_رها (میخانه)
https://t.me/mikhanehkolop3
اُستاد "مرتضی ملکشاهی" فرزند کربلایی مراد، با تخلص شعری "اسیر کُرد" شاعر و معلم لرستانی، زادهی سال ۱۳۴۳ خورشیدی در خرمآباد در میان خانوادهای اصالتا کُرد، است.
ایشان دبیر بازنشستهی آموزش و پرورش، در ناحیهی ۲ شهر خرمآباد، محقق و پژوهشگر آثار حضرت مولانا جلالالدین (مولای روم) مخصوصا کتاب عظیم مثنوی معنوی، معروف به قرآن پارسیان، نیز هستند.
▪︎کتابشناسی:
- مثنوی در مثنوی (برگرفته از اثر عرفانی مثنوی حضرت مولانا)
- تلنگر (مجموعه اشعار آیینی، اجتماعی و انتقادی)
▪︎نمونه شعر:
(۱)
[کتاب]
کیست پرسد از کتاب آن دوست خوب تو چرا واماندهای صبح تا غروب؟
تو که میگویی سخن از هر دری تو هدایت میکنی هر نوع سری
تو که داری از درون اندرزها یاد دادی قصهی گودرزها
پهلوان ارداشتیم نامش ز توست هم شه و شهنامه پیغامش ز توست
ذهن ما خاموش بود، هوشیار شد روح ما درخواب بود، بیدار شد
سودمندی ای کتاب، صاف و روان بیریا، صادق، و یاری مهربان
از چه رو بیکس شدی بیسرپرست ارزشت تخفیف گرفت، پایین نشست
یا که بدتر، گرد و خاکی بس ظریف صورت ماهت نمایان شد، شریف
بیتوجهی به نامت غصه است آفت فرهنگ ما این نکته است
من چه گویم از بلند قامتت ای بنازم بر توان و همتت
شرمسارم بر وجودت ای کتاب نارفیقم، ناشناس و دیریاب
آنچه گفتم، یک تلنگر، درد دل وصف سرو نازنین را من خجل
صحبت از نام تو و فریاد من مثنوی میخواهد آن هفتاد من.
(۲)
[گلایهای نه از روی مهر]
من از فرهنگیاڹ شاد بودم ز قید زندگی آزاد بودم
چو از شغلم شدم من بازنشسته مهیا گشتم و آباد بودم
برای علم و دانش در تلاشم گدای نکته ها،صیاد بودم
سرودم ساده ی آن مثنوی را سراسر مولوی را یاد بودم
به خود گفتم که شعرم بی بدیل است ولیکن بیخودی استاد بودم
ز شهر و این دیار فضل و دانش ز دست مردمان فریاد بودم
چشیدم من مصیبت ها که انگار یکی غمگین مادر زاد بودم
ندیدم هیچ خیری از زمانه که از این روزگار، بیداد بودم
من از فرهنگیان، دلگیرم اکنون که خود فرهنگی و ناشاد بودم
چو گفتم آن حکایتها پر از پند شنیدم خالی و پر باد بودم
نگفتند این اثر آرام جان است برای عشق او فرهاد بودم
بهل کن مرتضی؛ کی چاره سازست؟ برو گردو فروشی!، داد بودم
ز برخی این «اسیری» خسته گشته یکی نه بلکه تا هفتاد بودم
خدایا لطف خود جاری بگردان فقط با یاد تو دلشاد بودم.
[مصرع دوم بیت اول، تضمیتی از یکی از شعرای گمنام است.]
(۳)
[قاف عشق]
ای نشسته در افق، نیکوترین ای درخشان نام تو، ای گوهرین
ای ز ایمان پر، ز تقوا پر اثر ای به خالق وصل، به دنیا بینظر
ای که با خونت، گناهت نرمتر ای بهشتی، جایگاهت را نگر
ای که از رنج قیامت بر حذر از عذاب گور، راحت در گذر
خوب قرآن وصف کرده در خطاب در مقامت، نکتهها دارد کتاب
اینکه در پیش خدا روزی خورند اینکه الآن زندهاند و سربلند
کیست گوید؟ حاج قاسم مرده است رفته است پیش خدا، او زنده است
عند ربی یرزقون یرزقون اینکه پاک است قطره خونش قطره خون
جایگاهت در بهشت است در بهشت وادخلی جنت، عبادی را نوشت
ای که نامت، شد گواه مسلمین آن که با خوبان حق شد همنشین
او که در اوج کمال از ما برید او که در پیش خدا شد رو سپید
او که در راه خدا کشته شده او که در خون خود آغشته شده
ای که جان دادی برای وطنت دست و پایت کو، جدا از بدنت
مردن اینان درخشانتر بود بستگان را او، شفاعتگر بود
بیکفن بیغسل، او پرواز کرد بیسؤال و بیجواب آغاز کرد
درب جنت، در ورودت باز باز کشتگان راه حق بس سرفراز
او دفاع کرد از حریم و از حرم یک کلامی گفت، من مفتخرم
هیچ میدانی چه میگفت آن شهید؟ این ندا از آسمان ها سر رسید:
حفظ دین و مذهب و اسلام ناب حفظ دست آورد پاک انقلاب
ذکر آرمان و مرامت ای امام رو به آیین ولایت در نظام
ای مسلمان ای که مهدی باوری ای به روز سخت یارو یاوری
اهل ایمان اجرشان مستحکم است آنکه با آل محمد(ص) همدم است
رفتهاند آنها شهید مردهاند نفس خود همراه دشمن کشتهاند
حاج قاسم گفت من در زیر خاک زنده گر بودم هنوزم سینه چاک
حال بشنو ای تو مسؤول عزیز التیام مادران اشکریز
هر که در راه حقیقت گام برداشت اجر او مثل شهید است، پر بهاست
عاشقم اینگونه مردن،ای "اسیر" رو طلب کن،سخت باشد این مسیر
گردآوری و نگارش:
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
منابع
- مصاحبهی نگارنده با شاعر.
- پیج اینستاگرامی شاعر.
بانو "ارمغان سیدین" شاعر ایرانی، زادهی سال ۱۳۶۰ خورشیدی در تهران است. ادامه مطلب ...
دهان گل را میبویم،
جیب افرا را میکاوم
عقاید آقاقی را میپرسم؛
آه،،،
عجیبست،
همه و همه
--به قداست تو؛
معترفاند!
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
سه شعر سپید کوتاه (هاشور) از #لیلا_طیبی (رها)
(۱)
وقتی،
کنارم نیستی؛
هر ثانیه کش پیدا میکند
به قدرِ یک قرن!
درکم میکنی؟!
(۲)
اتاقی تاریک وُ
حجمی از تنهایی
با خود درگیرم
از سقف
جز یاد تو
چه چیز میتواند پایین بیاید؟!
(۳)
میروی؟!
--مرا هم با خودت ببر...
من بی تو،،،
از خودم،
بیزارم!
#لیلا_طیبی (رها)
کاش میدانستی
این خانه بیتو
قبرستانیست
که هر شب
میان آن دفن میشوم.
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
بانو "فاطمه معظمیگودرزی" فرزند "حسین" و مادرش "کبری"، متخلص به "تیام" شاعر، نویسنده، گوینده، مجری و از فعالان عرصهی فرهنگ و هنر لرستانی، زادهی سال ۱۳۵۴ خورشیدی در روستای گلچهران بروجرد است که پس از ازدواج به تهران رفت و اکنون ساکن کرج است.
استاد "امجد ویسی"، معلم و شاعر کردستانی، در یکم مهر ماه ۱۳۵۵ خورشیدی، در روستای شیخ وجیم سنندج دیده به جهان گشود.
پاییز که میشود
دستِ بارانی
خیالم را میگیرد،
نگاهم را به تاراج میبرد!
که بلرزم
برگ
برگ.
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
استاد "خالد بایزیدی"، شاعر، نویسنده و مترجم کورد است. ادامه مطلب ...
بارانِ دلتنگیهاست وُ،
--خیسم از نبودنت!
...
هیچ سقفی بر سرم،
دستت نمیشود.!
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
حمید ایزدپناه
پدر غزل لری
حمید ایزدپناه (زادهٔ ۲۶ آبان ۱۳۱۲ در خرمآباد — درگذشتهٔ ۲۰ بهمن ۱۳۹۴ در پاریس) فرزند مرحوم میرزا قاسم ایزدپناه (ساکی)، فارغ التحصیل دانشکده الهیات، مدرس، نویسنده، شاعر و پژوهشگر تاریخ و موسیقی لرستان است. تخلص وی صفای لرستانی بود.
او نخستین مدیرکل اداره فرهنگ و هنر لرستان بود و در دوره ایشان موزه مردم شناسی و آثار باستانی لرستان بصورت رسمی در مکان قلعه فلکافلاک راه اندازی شد. تالیف نخستین کتابهای باستانشناسی علمی درباره لرستان و تدوین نخستین لغت نامه لری و لکی و با نوشتن این دو کتاب «فرهنگ لری و لکی» در حفظ زبانهای اوستایی و پارسی باستان که زادگاهشان جنوب غرب ایران و در میان جغرافیای مردم لر است کوشید.
▪︎کتابشناسی:
- لرستان در گذرگاه تاریخ و زمان.
- آثار باستانی و تاریخی لرستان در ۳ جلد.
- شاهنامه لکی. (تدوین)
- فرهنگ لری.
- فرهنگ لکی.
- شاعران در اندوه ایران.
- داستانها و زبانزدهای لری و کتابشناسی مثلهای فارسی. (گردآوری)
- آهنگها و ترانههای لری. (گردآوری)
- کتیبههای لرستان.
▪︎نمونه اشعار:
(۱)
[بی یاد تو؟]
گرچه از تو آزردهام ای شهر و دیار
بی یاد تو ای شهر، مباد این دل زارم
از تو؟ نه، از این گردش دوران به فغانم
از خویش؟ نه، از انده ایران به حصارم
هر چند که باغ تو قفس گشته به جانم
دور از تو به جایی پر پرواز ندارم
هر جا که نشانی هست ز تو پر کشم آنجا
تا نام و نشانم را از نام تو دارم
گیرم که سفر کردم و از کوی تو رفتم.
(۲)
آنجا چه نوایی ز غم خویش برآرم
نوروز و بهارت را در خاک که جویم
دور از تو نشان نیست ز نوروز و بهارم
در غربت خویش همه با یاد خویشم
چون خواری غربت شکند در دل خارم
اینجا غم تو رونق شعر و سخن من
آنجا چه سرایم؟ نه سرایم نه قرارم
من نوحهسرای قفس پر غم خویشم
من قصهسرای شب این قوم و تبارم
زی باغ بهشتی، نپرم زین قفس خویش
خوش باشد بر دامن نام تو غبارم
در بستر خاک تو نهم سر، به امیدی
تا گل شوم از خاک تو و سر به در آرم
یا ساغر میگردم و اندر کف مستان
با نام تو لب بر لب ساقی بگذارم
تا نام تو از شعر «صفا» شور برآرد
بی یاد تو ای شهر مباد این دل زارم.
(۳)
[شب شکن]
کاش از پنجرهی خاطرهها میدیدی
گذر عمر و جهان گذرا میدیدی
چه کنم! سیل سرشکم ره دیدار ببست
کاش این سیل پر از چون و چرا میدیدی
کاش در آینه چشم نگه گم نشدی
تا سراپای دلم پر ز وفا میدیدی
تا تو رفتی دل من سایه به دنبال تو شد
کاش این سایهی از خویش جدا میدیدی
دل به پای تو چشمم به رهت مانده بیا
کاش بیداری شب سوز مرا میدیدی
گرچه بیداد شب بوم بلا دیدی کاش
شب شکن مرغ سحرخوان هما میدیدی
کاش در پردهی مهتابی پر نقش و خیال
نغمه خوانان شب شور و نوا میدیدی
عطر یاد تو بر این کلبه بقا میبخشد
کاش این بزم غریبانه ما میدیدی
عشق کو گوهر نام وطنم بر دل کند
کاش بر خاک درش نام صفا میدیدی.
گردآوری و نگارش:
#لیلا_طیبی (رها)
رحیم لقمانی
استاد رحیم لقمانی شاعر، مترجم، نویسنده و روزنامهنگار کردستانی در سال ۱۳۳۸ خورشیدی در روستای سرتکتلوی سرشیو سقز دیده به جهان گشود. وی دارای لیسانس ادبیات و دبیر مدارس شهرستان سنندج بود و سالها در کسوت معلمی در سقز و به ویژه سنندج به فرزندان این سامان خدمت کرد.
در حوزه روزنامهنگاری نیز در سال ۱۳۶۵ در مجله وزین و ادبی سروه خدمت کرده است و در نشریات کُردی داخل و خارج کشور آثارش در حوزه شعر، ترجمه و تحقیق به چاپ رسیده است.
رحیم لقمانی هم اکنون در سنندج زندگی میکند و دارای دو فرزند، هوزان (دکترای پزشکی) و سوزان (دانشجو) است.
▪︎کتابشناسی:
- زامستان (شعر کردی) - نشر لقمانی، رحیم - چاپ دوم - سال ۱۳۸۲.
- پشکوی هاوار (شعر کردی) نشر علمی کالج - چاپ اول سال ۱۳۹۲.
- فاشیزییم چییه (برگردان اثر یلماز گونای کارگردان و فیلمنامه نویس کُرد - داستان برای کودکان)
- شمشاڵ سێحراوی (برگردان مجموعه داستان برای کودکان) نشر علمی کالج - چاپ اول سال ۱۳۹۴.
- چوارینهکانی باباتاهیری ههمهدانی (برگردان دوبیتیهای باباطاهر عریان به کرُدی).
- برگردان کتاب مهارتهای فرزندپروری.
- زامستان و پشکوی هاوار (یک مجموعه مشترک)
- ئهفسانه و چیروکی کوردی - نشر خانی - چاپ اول سال ۱۳۹۹.
گردآوری و نگارش:
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
مردیست تنها،
--روزگارم،،
مینگرم،
انگار پیر شده است.
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
#انجمن_شعر_و_ادب_رها (میخانه)
انار ترک خوردهست،
--لبخندت!
میکِشاند به خوردن
پاییز نگاهم را...
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
#انجمن_شعر_و_ادب_رها (میخانه)
در نهادِ کدامین حادثه
(قیدت) کنم؟
تا تو،
مقید به (فعل آمدن) بشوی!
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
#انجمن_شعر_و_ادب_رها (میخانه)
#هاشور ۲۶
آفتابِ پدر؛
وقتی به غروبی وحشی تن داد،
این آرزوهای من بود که-
در پیچ و خم زندگی گم شد.!
#فاطمه_عسگرپور
امید رحمانی شاعر کردستانی در سال ۱۳۵۸ خورشیدی در شهر بانه به دنیا آمد. تحصیلات خود را تا مقطع کارشناسی معماری از دانشگاه کردستان ادامه داده. از سال ۱۳۷۰ نوشتن شعر و داستان و مقاله و نقدهای ادبی اجتماعی را شروع کرد و همزمان در زمینهی کاری خود یعنی معماری و طراحی داخلی کار کرده است.
با چهار زبان کوردی، فارسی، انگلیسی و ایتالیایی آشنایی دارد و هم اکنون در یک شرکت معماری و طراحی داخلی در تهران مشغول به فعالیت است.
▪︎نمونه شعر:
(۱)
چۆن دڵ پیسی لە با ناکەم
کە پەپوولەکانی کراسەکەت
پەرت وپرت وپەرتتر ئەبن بە دەم باوەو
تا دێ تۆ هەر زیاتر بە دەم باوە پێئەکەنی.
(۲)
[بە شەوا دێن]
وەک ڕەوە پەیکەرێکی بێ ڕۆح
لە سەر گردو تەپۆڵکەو کێوەکانەوە دێن
شەمچەیەک دائەگیرسێنن
ورد ئەگەڕێن
پەنجەرە بە پەنجەرە
یەکەیەکە ئەستێرەکان ئەچننەوەو
مانگەشەوێکی چڵکنی کاغەزی بە جێ ئێڵن.
(۳)
لە سێبەرەکەما
بە قەدەر جێگای دڵم
ئاسمانێک هەیە
بە ناو غوبارو دووکەڵ و
قەرەباڵغی دارتەلەکانیا
چۆلەکە پاساریەکەی مناڵیشم
...جارجار ئەفڕێ
(۴)
کەسێک هەمیشە لە منا ئەگری
حەز ئەکا
لەو ئاوێنە زوڵاڵەیا
کە قژەکانتی تیا شۆڕ ئەکەیتەوە
ئێوارەیەک تا بەیانی
لەگەڵ ماسییە سوورەکانی سوخمەکەت
تێر تێر مەلە بکا
(۵)
من پڕم لە پەپوولەیەکی بێقەرار
کە تاریکەو دوا
کاتێ لە بەر پەنجەرەکەیا با دێ
لە داوێنی کراسەکەی تۆوە ئەفڕێ
(۶)
پەردەکە لائەیەم
هەتاوی بەیانی
لە ترافیکی بورجەکانا درەنگیەتی
تا من قاوەیەک ئەخۆمەوە
ژنە تەنیاکەی ژێر بارانی ناو تابلۆکەم بێکەس ترە
(۷)
هەورێکی بێهوودە
بە سووچێکی قاپی پەنجەرەکەمەوە قەتیس ماوە
کت و مت
لە گۆشەیەکی کڵاوەکەی مایکوفسکی ئەچێ
(۸)
هەمیشە سێبەرێکم هەیە لە من ناچێ
نازانم ئاسمان لە کوێوە ڕووشاوە
وا من ئەوەندە خەتخەتیم.
گردآوردی و نگارش:
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
در پیله ی دلتنگی،،،
چنان گرفتارم که'
پروانهگی؛
فراموشم شده ست!
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
شیرین میکنی هر شب
--خوابهایم را.
و بِسترم؛
طعمِ "تو" را میگیرد
تا،،،
--صبح!.
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
[تقدیم به کودکان کار]
مرد نبود
اما کارهای مردانه میکرد
کودکی که،
موریانههای کار
ساقه ی لبخندش را
جویده بود!.
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)
"رحمان عزیزی بیرانوند" شاعر لک زبان لرستانی، زادهی ششم بهمن ماه ۱۳۶۴ خورشیدی در شهرستان بروجرد است.
او دیپلم علوم انسانی دارد و در سرایش غزل و دوبیتی لکی تبحر بسیاری از خود نشان داده و از چندین جشنواره مختلف تقدیرنامه دریافت کرده است.
یکی از مهمترین کارهای فرهنگی ایشان تهیهی، شجرهنامه کامل تیرههای ایل بیرانوند است.
مجموعه سرودههای ایشان، با عنوان "راز چلسرو" به زبان لکی چاپ و منتشر شده است.
تعدادی از اشعار ایشان را خوانندههای مختلف لرستانی، خواندهاند.
▪︎نمونه شعر:
(۱)
تو چوی آگر وَ گیونِ ژارَ مرشی
توئِرگی اَر گُلِ سر داره مرشی
کَتینَسِه آووار شمع و توریسکَم
وَ روشناوی چوی شوئَه تاره مرشی
وَ در تیـنیم دنونت کاره مکه
قِصَت تِیلَه، چوی ژیرِ مارَه مرشی
مِه کِه آگر هائِه نِـیزار دروینم
چوی وا اَر آگر نِیزاره مرشی
وَ تیرِ سیلِ تو زیمدارِ عشقم
خوآیی اَر زِیمِ زیمدارَه مرشی
ایرونم ئِه چِنگِ چنگیزِ چیمت
وَ اُردی مرژنگِ تاتارَه مـرشی.
(۲)
کلومی گِه نِمهپوری دروئه
دُمِ ئِه تاله بوئِر، بسه، دِ خوئه
اَرنم ئِه وفاداریته موشه
کراسِ حرفیلت سِتی پَروئه
دروئـِت ئُو مه بی، راست ئو مردم
فالم شَن کَتَئر ئه بیت چلسروئه
توئِم کِردی گِلیتِر نامه مالت
کِه مِه گرگم گِه مرگم بو وَ توئه
مِه نَه مارم نَه بدمِه پوینه هَتی
چوی مار ئُو پوینه آومونه دو جوئه
روژی بوشن تونی داریِ دردم
ئَه روژه مرگ اَرنم آرزوئه
مگر مِردی خوراکِ چن چیَه ماو؟
گه زلف ئو خال تو مار و میروئه.
(۳)
ژیره سُرمَت ها وَ مرژنگ تیر چیمت کاریه
خیظِ چیمت دشمن سرسخت مردم داریه
زلفت اَر دنگ ناله وا بیشتر پریشون خاطره
شونه وَ دس مامه مالت کارِ مه شنیاریه
رنگ مَنی وَ ناخنت یاگه چنگر ماوژینه دل
دس منی ار جا دسِ هر چی شیر شکاریه
کهکشونی ئه حور و مونگم دیه ئه فرشه رویت
موسمه سیلت چمونی کهکشونی واریه
باخِ بی ری و رَوَنی ها وَ بالا برزِ تو
کی؟ چطور!؟ لیمو نیاسه ار سر ئَه بناریه
بی تو شو َئه روژ نماو ساتی ماوه سالی خصه
شوءِ هجرونِ مِه بیشتر چوی اضافه کاریه
لوءِ تو چوی آگره یسه گِررونت ها وَ دم
عاشقِ لو چوی زخالت قِهریکه سیکاریه.
(۴)
مِه ئِه نسلِ زلالی چـشمهسارم
رفیقِ ســـوزلونی نـــو وهارم
دلِت اَر ئِه کُچک بو بی خیالم
چوی آو ئِه رِک کُچککو مَگوارم
(۵)
خوئَه تا روژِ مِردِن ئِه بَنت بوم
تو شیرین وُ مِه عاشق کُوئکَنت بوم
وصیت میا بڪم روژی گه مردم
وَ لش مِردی هم ئِه تو سرونت بوم.
(۶)
تو گِه دِن شونت اوتر زلف خوشبو
مری نافه گُشین مکرده آهو
هِه گِه زلفت چِنی تا سینه، هر گو
هِرازگونیت مَبست اَر دارِ لیمو
(۷)
تو بو حال دل ئِه چِیمِ ترم بوین
ئِه چیمیل عَسری پِرس ئِه وَرم بوین
یِه مَخل مِژ ئِه حسرت هائِه سینم
اگر مِردم تو بو خاکهسرم بوین.
(۸)
مه لیوهتر ئِه هر مجنونِ لیوم
دیاره عاشقی ئِه شکل و شیوم
وژت دیته چطوره عسرِ چیمم
شونت بار تا باوه گاوی گریوم
(۹)
مَچِم اَر شونِ وا ئِه وینه اوری
وژم هم خو نِمَم تا کومه موری
دس ئِه کُل چیمی شُشدی بیخیالم
بیلا هر جا گه وا موری مِه بوری
(۱۰)
چه خوش خیرت و خوش زونی دت لک
چِمونی حُـور ئِه آسمــونی دتِ لک
سنگین و هم رنگین هم با نجابت
تو شیره دت لکـــستونی دت لک
گردآوری و نگارش:
#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)